- Ari Weidenaar
-
Le baron Toots Thielemans (né Jean-Baptiste Frédéric Isidore Thielemans) est un harmoniciste et guitariste, parfois même siffleur de jazz belge, né à Bruxelles le 29 avril 1922, et mort le 22 août 2016.
Ses parents tiennent un café au 241 de la rue Haute, au cœur du quartier populaire bruxellois des Marolles où joue régulièrement un accordéoniste. Un client du café fait remarquer son intérêt pour l'instrument à son père qui lui offre, à trois ans, un premier accordéon. Il joue les tubes de l'époque, beaucoup de musette, la Tonkinoise ou l'Internationale et remporte ses premiers succès populaires. Personne n'est musicien chez les Thielemans. Très bon élève, Jean-Baptiste fera une année en mathématiques à l'Université Libre de Bruxelles.
En 1939, il achète son premier harmonica après avoir vu un film policier. Le déclenchement de la Seconde Guerre mondiale provoque la fermeture des universités et l’empêche de poursuivre ses études. C’est pendant l’occupation qu’il se prend d'une forte passion pour le jazz, il découvre Louis Armstrong. Il apprend la guitare en écoutant les disques où Django Reinhardt, son premier modèle qu'il découvre en rémission d'une pneumonie : un ami lui prête sa guitare, et quand il vient la rechercher, au lieu de la reprendre, constatant les progrès de Jean, il la lui offre. Il apprend donc la guitare avec un professeur espagnol. A la Libération, il est engagé dans de petites formations. On le surnomme « Toots » d’après les musiciens Toots Mondello et Toots Camarata dont les journaux parlent à l’époque, son nom Jean-Baptiste Thielemans n’étant pas jugé assez « swing »1 (comprenez : commercial, le swing étant une musique à connotation commerciale dans le milieu). En 1947, il effectue un premier voyage en touriste aux États-Unis, où il rêve de faire carrière ; il y rencontre Lennie Tristano et Hank Jones. Sa première percée internationale a lieu en 1950, année où il rejoint Benny Goodman pour une tournée : à Londres, lors d’une représentation, il est contraint de jouer de la guitare à cause d’une action syndicale. En 1951 il fait une tournée en Belgique avec le chanteur et guitariste Bobbejaan Schoepen. En novembre 1951, Toots émigre vers les États-Unis. En attendant sa carte syndicale, il travaille six mois pour la Sabena à New York. Ses premiers engagements seront comme membre du groupe All-Stars de Charlie Parker à Philadelphie et du George Shearing Quintet, à la guitare, entre autres1. On le retrouve sur scène lors des tournées mondiales de Roy Elridge et Zoots Sims, et il en profite pour faire quelques dates en solo. Roy Elridge lui offre ses premières expériences avec Lena Horne et Chico Hamilton. Il compose Bluesette en fin 1962, composition qui deviendra un standard et lui vaudra une renommée internationale. Il développe un nouveau son en sifflant et jouant de la guitare en même temps. Il est soliste à l'harmonica pour des musiques de film : Midnight Cowboy, The Getaway, Sugarland Express, Cinderella Liberty, Turks Fruit, Jean de Florette entre autres, et a également joué pour l’émission de télévision 1, rue Sésame.
Joueur de jazz, il devient la référence incontestable de l’harmonica, il a interprété des œuvres de Henry Mancini, du Tin Pan Alley (époque Al Jolson-Buddy DeSylva), de Hoagy Carmichael, il a joué avec Charlie Parker, Charlie Haden, Ella Fitzgerald, David Sanborn, Quincy Jones, Billy Eckstine, Bill Evans, Jaco Pastorius, Natalie Cole, Pat Metheny, Paul Simon, Billy Joel, Oscar Peterson, Nick Cave, Frank Sinatra, Ray Charles, Larry Schneider, Alain Soler, entre autres. Le roi Albert II lui a conféré le titre nobiliaire de baron. Il fut nommé pour le titre Belg der Belgen (« le plus grand Belge ») en 2005 et finira vingtième dans la version flamande et quarante-quatrième dans la version francophone. Le 23 janvier 2010, il rejoint Philip Catherine sur scène dans l'église de Liberchies en Belgique à l'occasion du concert du centième anniversaire de la naissance de Django Reinhardt dans cette même commune.
Le 12 mars 2014, il annonce mettre un terme à sa carrière musicale2.
Il est décédé, le 22 août 2016.
Source: Wikipedia
Photo: Belga image
Si vous souhaitez devenir un (co) administrateur, contactez-nous via inmemoriam@lavenir.net. Visitez notre FAQ pour plus d'informations.
Si vous avez déjà un identifiant, cliquez ici pour vous connecter
Condoléances
Rust zacht lieve Toots,
Voor mij zal je altijd het Brussels Ketje blijven,
Je was enorm groots als muzikant maar nog groter als mens,
K'zal U missen,voor altijd in mijn hart.
Het ga je goed daarboven in de hemel.....
Veel sterkte voor de getroffen familie
België verliest een grote mijnheer
België verliest een groot artiest
Rust zacht lieve Toots
Bedankt voor alles Toots !
het gaat je goed.
Geachte Heer Toots Thielemans,
Dank U vriendelijk voorde prachtige muzikale erfenis welke U naliet. U bent wat men in alle religies en filosofieën een grote ziel noemt. Steeds Uw hart volgend en in contact met de aarde. Uw mateloze nederigheid toont hoe groot de Innerlijke Meester is. U bent waarlijk Toots. Met geheven hoofd droeg U het lot in dit leven en zette het naar Uw hand wanneer mogelijk. Zonder ooit maar iemand een steen te werpen. Dit mijnheer Thielemans getuigt van immense wijsheid. Enkel vreugde brengen door noten aan elkaar te spelen vanuit een liefdevol hart, was Uw streven hier. Daar bent U met de allerhoogste onderscheiding in geslaagd. U verstond de kracht van het kleine, van de stilte, van het evenwicht. Deze harmonie liet U op een hemelse manier, natuurlijk en ongedwongen uit Uw mond en vingers vloeien. Eén met de Schepping. Telkens ik U zag of hoorde, waarde Heer, voelde ik die onmetelijke warmte welke enkel uit Liefde voort spruit. Blijf ons inspireren van de andere dimensie. Dank U.
Rust zacht, het gaat je goed. We blijven genieten van je prachtige muziek. Een groot man en een goed mens.
we zullen blijven denken aan je........
Als er een hemel bestaat, dan ben ik er zeker van dat je daar met je prachtige liedjes en je humor er nog een gelukkiger 'paradijs' van maakt, dan het tot nu toe zou zijn... Bedankt voor je eenvoud, voor je vriendelijke woorden, voor je kwinkslagen (typisch voor een 'brsseleir'), voor de rol die je hebt gespeeld in de internationale muziekscène, daardoor kwam ons Belgenlandje in de kijker... We zullen en kunnen je niet vergeten!
Aan de nabestaanden en intieme vrienden. Zo is het leven nu eenmaal. In pijn geboren en voor de meesten in pijn van het aardse leven heen gegaan. Uit Gods woord mogen we met zeer grote zekerheid weten dat dit het einde niet is. "Allen die Hem aangenomen hebben (aanvaard hebben als hun persoonlijke verlosser) hun heeft Hij macht gegeven om kinderen Gods te worden, hun die in Zijn naam geloven. ..... Aan U allemaal veel sterkte bij zijn heengaan.
wondermooie muziek en de herinnering aan een prachtig gesprek op een vlucht naar Zaventem en eens tot later
Hallo Toots,
U was niet alleen een uniek muzikant, maar ook een uniek mens.
Rust zacht.
Wij zullen U nooit vergeten dank zij uw muziek en uw voorbeeld voor velen.
Bedankt voor al de mooie momenten.
niet hautain maar gewoon wat een muzikant tot spijt van wie het benijdt.
moeten in belgie vele om niet te zeggen allemaal achteruit blijven.
zal daar boven ergens een optreden zijn die we hier nooit zullen zien glijk met die andere grootheden die ons verlaten hebben
bos firmin